حوزه واقعیت افزوده ، مجازی و ترکیبی

وضعیت فنّاوری و آینده‌پژوهی XR

الف. واقعیت مجازی در دنیای امروز

واقعیت مجازی در دهه 90 به موفقیت نرسید چون هنوز زیرساخت فنّاورانه موردنیازش فراهم نبود. دورنمای جهانی مجازی که انسان به‌راحتی می‌تواند دران گشت‌وگذار کند، باتجربه‌ای که کمپانی‌ها و توسعه‌دهندگان ارائه می‌کردند سازگاری نداشت و موج هیجان برای واقعیت مجازی، تا پیش از پایان هزاره دوم میلادی فروکش کرد. واقعیت مجازی بیش از یک دهه را خارج از رادار اهالی فنّاوری سپری کرد تا اینکه در سال 2012، پالمر لاکی و برندن آیریب با تأسیس شرکت Oculus VR و راه‌اندازی کمپینی در وب‌سایت کیک استارتر برای هدست واقعیت مجازی مفهومی خود، یک‌بار دیگر این فنّاوری را به مرکز توجه‌ها آوردند. این محصول، دو کیت توسعه‌دهنده داشت و بعد از تغییر نام، حالا تحت عنوان آکیلس ریفت به بازار عرضه‌شده است.

خرید آکیلس از سوی فیس‌بوک با مبلغ چشمگیر 2 میلیارد دلار، آغازگر عصری تازه برای واقعیت مجازی بود که البته این بار، بسیار نویدبخش‌تر از اتفاقات دهه 90 هم به نظر می‌رسید. موفقیت آکیلس ریفت سبب شد تا کمپانی‌های دیگر مانند سونی و HTC همتایانی برای ریفت توسعه دهند و از طرف دیگر، سامسونگ و گوگل هم از اکوسیستم موبایل‌های خود برای ارائه تجارب واقعیت مجازی استفاده کردند.

واقعیت مجازی‌ای که امروز می‌شناسیم، تفاوت‌های فاحشی با واقعیت مجازی دهه 90 دارد و به‌جای تمرکز صرف روی بازی‌های ویدیویی، توسعه‌دهندگان حالا استفاده‌های دیگری نیز برای آن یافته‌اند. یکی از مثال‌های بارز این موضوع، اپلیکیشن Bigscreen VR است که شما را به اتاق بزرگی می‌برد تا به تماشای تلویزیون بنشینید یا از یک کامپیوتر استفاده کنید. چنین اپلیکیشنی شاید به‌اندازه خود واقعیت مجازی هیجان‌انگیز به نظر نرسد، اما وقتی‌که بقیه کاربرآن‌هم به تجربه شما بپیوندند، همه‌چیز شکلی منطقی‌تر به خود می‌گیرد. به همراه افرادی که احتمالاً در سویی دیگر از کره خاکی حضور دارند، می‌توانید به تماشای یک فیلم بنشینید، بازی‌های ویدیویی را تجربه کنید و یا حتی درحالی‌که از طریق چت صوتی با دیگران صحبت می‌کنید، کارهایتان را انجام دهید. این تجربه‌ای شگفت‌انگیز است که نشان می‌دهد این بار واقعیت مجازی آمده تا حوزه‌های گسترده‌تری نسبت به بازی‌های ویدیویی را مورد پوشش قرار دهد.

تنها زمان است که می‌تواند موفقیت واقعیت مجازی را رقم بزند. یک دهه پیش، شاید اگر در مترو می‌نشستید و برای مدتی طولانی، به نمایشگری زل می‌زدید، مردم به شما به چشم انسانی عجیب نگاه می‌کردند. اما امروز، چنین منظره‌ای برای هیچ‌کس عجیب نیست و چه‌بسا همان افرادی که نگاه‌های عجیبی به شما می‌کردند، حالا خود گرفتار این اپیدمی‌شده‌اند. نوآوری‌هایی مانند ساخت سینمایی واقعیت مجازی در آمستردام یا پارک‌های تفریحاتی واقعیت مجازی و یا اقدامات دیزنی برای افزودن واقعیت مجازی به برخی از بازی‌هایش در پارک‌های دیزنی لند، سبب می‌شود تا فنّاوری‌ای که در نگاه بسیاری از افراد ممکن است ضداجتماعی تلقی شود، به محیط‌های اجتماعی آورد شده و به‌مرورزمان، مانند چشم دوختن به نمایشگر موبایل‌های هوشمند موردپذیرش عامه مردم قرار گیرد.

آموزش الکترونیکی

واقعیت مجازی به کاربر حس غوطه‌وری می‌دهد و همین ویژگی باعث می‌شود که پتانسیل زیادی برای استفاده در فناوری آموزش الکترونیکی داشته باشد. هدف از استفاده واقعیت مجازی در آموزش الکترونیکی این است که با غرق کردن شاگردان در تجربه یادگیری، آن‌ها را به‌طور کامل با مواد آموزشی درگیر کند. جذابیت و قدرت درگیر کردن جزئی مقدس در آموزش مجازی است. اگر دانش‌آموز با مفاهیم درس درگیر شود، به آن علاقه‌مند می‌شود و روی آن سرمایه‌گذاری می‌کند، می‌خواهد آن را درک کند و برای این هدف به‌سختی تلاش می‌کند. آموزش الکترونیکی مؤثر، آموزش الکترونیکی است که قدرت درگیر کردن داشته باشد. بنابراین ازآنجایی‌که واقعیت مجازی ‌این قابلیت را دارد، ممکن است آینده دنیای elearning باشد.

بر اساس نظر کارشناسان، واقعیت مجازی (VR) در 3 بخش خاص از حوزه‌های مهارتی-آموزش و پرورشی، به‌سرعت خود را نشان خواهد داد:

  • برای محیط‌هایی با خطر بالا که از ترکیبی از دوره‌های VR غیرسفارشی (تولید انبوه) و سفارشی استفاده می‌کند
  • در توسعه رهبری و مهارت‌های ارتباطی که از ترکیبی از VR سفارشی و غیرسفارشی استفاده می‌کند
  • پیشرفت‌های تکمیلی در نیازهای مهارت‌های پیچیده

 

در حقیقت، واقعیت مجازی قطعاً واقعیتی فراتر از ویدئو است و یک تجربه یادگیری غیرفعال را به یک فعالیت فعال تبدیل کند. پتانسیل واقعیت مجازی برای وارد شدن و افزایش یا تضعیف بازار مربیگری و توسعه آموزش شخصی بسیار زیاد است.

درک نقش واقعیت مجازی در تحول دنیای سرگرمی و بازی آسان است، اما در مورد یادگیری چگونه است؟ تعدادی از مزایای استفاده از واقعیت مجازی در آموزش الکترونیکی در ادامه آورده شده است:

جذب توجه

واقعیت مجازی توجه را جذب می‌کند و آن را نگه می‌دارد. شبیه‌سازی‌های واقعیت مجازی مفهوم کامل حضور را ایجاد می‌کند، بنابراین شما در داخل جهان شبیه‌سازی‌شده وارد می‌شوید، نه این‌که صرفاً آن را مشاهده کنید. مغز شما معتقد است که آن دنیا درواقع وجود دارد. یادگیری مستلزم توجه و واقعیت مجازی است، همان‌طور که در شبیه‌سازهای پرواز دیده می‌شود. ” توجه پایدار، توجه شدید است که منجر به حفظ بیشتر می‌شود. ”

یادگیری با انجام دادن نه با کلیک کردن

شواهد فراوانی وجود دارد که نشان می‌دهند شبیه‌سازی‌های همه‌جانبه خوب کار می‌کنند. توسعه شبیه‌ساز پرواز بسیار گران است، اما چرا توسعه‌دهنده‌های آن‌همچنان به کار خود ادامه می‌دهند؟ زیرا نتایج کار آن‌ها از اشتباهات فاجعه باری جلوگیری می‌کنند (و در موارد شغلی بسیار خطرناک مانند آموزش پرواز است که شبیه‌سازها واقعاً ارزش هزینه کردن را دارند). در شبیه‌سازها مردم نحوه انجام دادن کارها را یاد می‌گیرند. این بسیار متفاوت و قدرتمندتر از تحویل دانش است.

شکستن قوانین

در واقعیت مجازی می‌توانید شبیه‌سازی کنید و کارهایی را انجام دهید که در زندگی واقعی نمی‌توانید.

دسترسی و لمس

واقعیت مجازی فقط در مورد هدستها نیست، دستگاه‌هایی هستند که به شما امکان برقراری ارتباط با اشیا را می‌دهند. این یک گام بزرگ در جهت یادگیری الکترونیک در دنیای مجازی و با استفاده از انجام دادن است. اگر شما نیاز به یادگیری نحوه کار کردن با تجهیزات گران‌قیمت دارید، واقعیت مجازی یک راه‌حل و موفقیت بزرگ برای شماست. حتی بهترین شبیه‌سازی‌ها هم در این زمینه حق مطلب را ادا نمی‌کنند، زیرا شما با استفاده از ماوس خود، پمپ روغن شبیه‌سازی‌شده یا پمپ گاز را کار می‌کنید که واقعی نیست. در واقعیت مجازی حداقل مغز شما فکر می‌کند که واقعی است.

ارزیابی واقعی

استفاده از واقعیت مجازی در آموزش پرواز این امکان را فراهم می‌کند که به‌طور مثال شما می‌توانید به‌طور مؤثر از شبیه‌ساز پرواز استفاده کنید و مهارت عملی خود را ارزیابی کنید.

کارشناسان معتقدند، رسوایی آموزش این است که هر بار که چیزی یاد می‌دهید، کودک را از لذت و بهره‌وری از کشف محروم می‌کنید. بررسی‌ها نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری روی فناوری‌های شخصی به‌سرعت افزایش پیدا می‌کند و انتظار می‌رود این میزان تا سال 2019 به 7/ 2 تریلیون دلار برسد. فناوری‌های شخصی از قبیل ابزارهای پوشیدنی، واقعیت مجازی و افزوده، حسگرهایی که در لوازم مبتنی بر اینترنت اشیا به‌کاربرده می‌شوند و موج آینده اپلیکیشن‌های موبایل همه و همه تأثیر زیادی روی کسب‌وکار ما دارند. کارشناسان معتقدند که بعضی از این فنّاوری‌ها می‌توانند به روند کاری ما کمک کنند.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.